Cách xây dựng và áp dụng mô hình kinh doanh Canvas hiệu quả

Cách xây dựng và áp dụng mô hình kinh doanh Canvas hiệu quả

Bài đăng ngày 30/07/2019
By Thúy Hằng

Mô hình kinh doanh Canvas được nhiều công ty, tập đoàn lớn trên thế giới áp dụng.  Mỗi người làm kinh doanh có một cách thức xem xét mô hình này khác nhau. Sau rất nhiều các cuộc tranh luận về “Canvas” đã dẫn tới nhu cầu định hình mô hình kinh doanh bằng một khuôn mẫu thống nhất có thể áp dụng chung cho cả các doanh nghiệp đã hình thành phát triển từ lâu và các doanh nghiệp mới khởi nghiệp. Miễn là chúng có điểm tương đồng trong kinh doanh. Hãy thử hình dung nếu có trong tay một khuôn mẫu mô hình kinh doanh Canvas (Business Model Canvas) bạn sẽ áp dụng nó như thế nào để thành công?

1. Mô hình kinh doanh Canvas là gì?
 

Mô hình kinh doanh Canvas (Business Model Canvas) được phát triển bởi chuyên gia quản trị người Thụy Điển Alexander Osterwalder và Yves Pigneur người Bỉ. Canvas là một công cụ trực quan hiện đại trong những mô hình kinh doanh đang sử dụng ngày nay thường được các nhà quản lý chiến lược sử dụng.

Với mô hình kinh doanh này, doanh nghiệp còn có thể sử dụng để phân tích tình hình của tổ chức mình. Canvas cung cấp một cái nhìn tổng thể về doanh nghiệp qua 9 trụ cột và cực kì hữu dụng khi doanh nghiệp cần phân tích so sánh về tác động của gia tăng đầu tư lên bất kỳ nhân tố nào.

Rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã và đang áp dụng mô hình kinh doanh Canvas để phân tích tình hình doanh nghiệp và tìm ra phương thức tạo lợi nhuận tối ưu.
 

cach-xay-dung-va-ap-dung-mo-hinh-kinh-doanh-canvas-hieu-qua

2. Xây dựng mô hình kinh doanh Canvas với 9 trụ cột chính
 

- Phân khúc khách hàng (Customer Segments)

Cho dù bạn kinh doanh bất cứ loại hình dịch vụ hay sản phẩm nào thì việc xác định phân khúc khách hàng vẫn rất quan trọng và là một phần thiết yếu trong mô hình kinh doanh của tổ chức. Khách hàng thuộc phân khúc nào sẽ có những sản phẩm, dịch vụ phù hợp để giải quyết vấn đề riêng cho họ. Nó là kênh tham chiếu đảm bảo các tính năng của sản phẩm phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của phân khúc.

- Giải pháp giá trị (Value Propositions)

Giải pháp giá trị được kết hợp giữa sản phẩm và dịch vụ cung cấp cho khách hành. Nhìn vào giải pháp giá trị, khách hàng sẽ quyết định lựa chọn bạn hay lựa chọn đối thủ cạnh tranh của bạn. Do vậy, những giá trị này cần phải độc đáo, khác biệt và hấp dẫn hơn đối thủ.

Giải pháp giá trị trong mô hình kinh doanh gồm 2 loại:

+ Giá trị định lượng: nhấn mạnh giá cả hoặc độ hiệu quả của sản phẩm hay dịch vụ.

+ Giá trị định tính: nhấn mạnh trải nghiệm khách hàng, kết quả và công dụng của sản phẩm.

- Kênh phân phối (Channels)

Kênh phân phối chính là cầu nối giữa giải pháp giá trị và phân khúc khách hàng. Tiêu chí khi lựa chọn kênh phân phối phải đảm bảo tiêu chí nhanh gọn, hiệu quả và đầu tư ít tốn kém nhất.

2 kênh phân phối cơ bản thường được các doanh nghiệp áp dụng là:

+ Kênh thuộc sở hữu của công ty (các cửa hàng, các chi nhánh)

+ Kênh đối tác (các nhà phân phối)

Các doanh nghiệp có thể chọn một trong hai hoặc kết hợp cả hai kênh phân phối trên sao cho phù hợp với loại hình doanh nghiệp kinh doanh và mang lại hiệu quả lợi nhuận cao nhất cho tổ chức.
 

cach-xay-dung-va-ap-dung-mo-hinh-kinh-doanh-canvas-hieu-qua

-  Quan hệ khách hàng (Customer Relationships)

Tạo dựng mối quan hệ với khách hàng chính là việc gián tiếp duy trì sự tồn tại và mở rộng sự phát triển của doanh nghiệp. Giữ chân khách hàng cũ và thu hút khách hàng mới đều rất quan trọng.

Bạn cần ưu tiên xác định mối quan hệ khách hàng mình muốn xây dựng và đánh giá giá trị của khách hàng đó dựa trên tần suất mua hàng. Những khách hàng trung thành nên được “chăm sóc” đặc biệt bởi họ chính là nguồn doanh thu ổn định của bạn.

- Dòng doanh thu (Revenue Stream)

Dòng doanh thu thể hiện luồng lợi nhuận doanh nghiệp thu được từ các phân khúc khách hàng của mình. Nếu khách hàng được coi là trái tim của mô hình kinh doanh thì luồng lợi nhuận được coi là các động mạch của nó. Dòng doanh thu chính là yếu tố mà các nhà đầu tư quan tâm nhất.

Những cách để tạo ra dòng doanh thu phải nhắc đến:

+ Bán tài sản: Bán quyền sở hữu hàng hóa cho khách hàng

+ Phí sử dụng: Tính phí quyền sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ

+ Phí đăng ký: Tính phí sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ thường xuyên và nhất quán.

+ Tiền cho vay/Cho thế chấp/Cho thuế: khách hàng trả phí để được cấp quyền truy cập sản phẩm trong một khoảng thời gian ràng buộc.

+ Cấp phép: Tính phí sử dụng tài sản trí tuệ

+ Phí môi giới: Các công ty hoặc cá nhân đóng vai trò trung gian giữa hai bên sẽ tính phí môi giới dịch vụ của mình.

+ Quảng cáo: Tính phí các bên quảng cáo sản phẩm trên kênh trung gian của mình.

- Nguồn lực chính ( Key Resources)

Nguồn lực có thể được phân loại thành nguồn lực nhân sự, tài chính, vật lý và tri thức. Việc liệt kê các nguồn lực rất quan trọng. Nó giúp doanh nghiệp của bạn có ý tưởng rõ ràng về các sản phẩm, dịch vụ chính bạn cần hỗ trợ khách hàng và bỏ qua những nguồn lực không cần thiết, từ đó tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp.

- Hoạt động chính (Key Activities)

Những hoạt động chính của doanh nghiệp sẽ tạo ra giải pháp giá trị cho tổ chức. Vì vậy, việc xác định và rõ ràng với nó khiến mô hình kinh doanh trở nên hiệu quả hơn. Hãy bắt đầu bằng cách liệt kê các hoạt động chính diễn ra song song với dòng doanh thu có liên quan đến doanh nghiệp. Sau đó đánh giá đâu là hoạt động chính bạn cần phải thực hiện để tiếp tục duy trì công việc kinh doanh của mình.

- Đối tác chính (Key Partnerships)

 Xây dựng quan hệ đối tác với các nhà cung ứng chất lượng cao sẽ giúp mô hình kinh doanh hoạt động hiệu quả và giảm thiểu rủi ro. Doanh nghiệp của bạn và những đối tác này sẽ bổ sung cho nhau để giúp công ty tạo ra giải pháp giá trị. Đối tác của doanh nghiệp gồm 3 loại:

+ Liên minh chiến lược giữa các đối thủ

+ Liên doanh

+ Mối quan hệ giữa người mua và nhà cung cấp

- Cơ cấu chi phí (Cost Structure)

Cơ cấu chi phí được định nghĩa là chi phí điều hành doanh nghiệp theo mô hình kinh doanh cụ thể. Các doanh nghiệp có thể tập trung giảm chi phí qua việc giảm vốn đầu tư hoặc tập trung vào giá trị sản phẩm ( tập trung vào giá trị khách hàng).

3. Ví dụ thực tế về ứng dụng mô hình kinh doanh Canvas thành công
 

Một ví dụ thực tế điển hình về ứng dụng mô hình kinh doanh Canvas thành công là tập đoàn công nghệ điện tử lớn nhất thế giới Apple.

Apple đã thay đổi cuộc chơi trên toàn thế giới bằng việc cho ra mắt iPod. Mặc dù “táo khuyết” không phải là doanh nghiệp tiên phong trên thị trường máy nghe nhạc mp3 nhưng mô hình kinh doanh độc đáo được tập đoàn thực hiện xuất sắc mang lại thành công lâu dài. Với iTunes, Apple đã tích hợp các thiết bị, phần mềm, cửa hàng trực tuyến thành một trải nghiệm duy nhất. Apple được vinh danh là nền công nghiệp âm nhạc trên tai.

Bản chất của mô hình kinh doanh Canvas là kết hợp liền mạch các yếu tố trụ cột để tận dụng các giải pháp giá trị đặc trưng của nó. Apple có mối quan hệ đối tác lâu dài qua các thỏa thuận thương lượng với nhà sản xuất âm nhạc. Do đó, Apple có thể bán của họ trên cửa hàng tiện ích của mình.

Dòng doanh thu của Apple đến từ doanh số bán iPod. Tuy nhiên, lợi ích từ App Store đã gây áp lực đáng kể đến những đối thủ của hãng này.

Tóm lại, mô hình kinh doanh Canvas đã được hàng trăm doanh nghiệp áp dụng và đã thành công. Chứng tỏ nó không phải là lý thuyết quản trị xa vời và “sách vở”. Doanh nghiệp bạn hoàn toàn có thể có được nền tảng định hướng kinh doanh vững chắc nếu hiểu tường tận về 9 trụ cột chính và cách tiếp cận với từng trụ cột. Khi đã hiểu về mô hình kinh doanh, việc áp dụng nó trở nên dễ dàng và chuẩn xác hơn và bạn cũng sẽ thành công như hàng trăm doanh nghiệp trước đó.

 

  • KH Mô Hình Huấn Luyện NV - Ms Thủy
  • Từ chiến lược tới thực thi

Bình luận bài viết

CẢM NHẬN HỌC VIÊN

  • Cảm nhận học viên
  • Cảm nhận học viên
  • Cảm nhận học viên
  • Cảm nhận học viên
  • Cảm nhận học viên
  • Cảm nhận học viên